Weet je wat ons uniek maakt, wat ons onderscheidt van de dieren?

Nou?

Kom.

Dit weet je.

Oké.

Stop maar.

Ik zeg het wel.

Melancholie.

De Nederlandse filosoof Cornelis zei het beter: “Melancholie is een kenmerk van menselijke authenticiteit.”

Ja, man.

Het is dat gevoel dat je laat beseffen dat het leven raar is. Dat het eindigt.

Dat we maar gekke wezens zijn.

Ik bedoel, welk ander dier viert nou zijn verjaardag?

Verjaardagen zijn vreemd als mensen tegen je zeggen: ‘En nog vele jaren erbij.’

Oh ja? Wat weet jij dat ik niet weet?

Mijn opa zei elk jaar weer als ik hem feliciteerde: ‘Ik weet niet hoe lang ik nog heb.’

Nee.

Dat weet niemand.

Een verjaardag is slechts de bevestiging van de tijd. Die laat zien waar jij je bevindt en dat elk jaar dat komt de kans toeneemt dat er geen volgende verjaardag meer is.

Lekker duister, Darko…

Jup.

I know.

Fransman Camus schreef: “De mens is een droefgeestig wezen: ze leven in onwetendheid of ze hopen.”

Maar omdat jij niet meer onwetend bent. Omdat jij beseft dat tijd een aflopende zaak is. Dat jij doorziet in welk toneelstuk andere mensen zitten. Dat maakt je melancholisch en via de melancholie vind je jezelf. En als je jezelf hebt gevonden, vind je geluk. Niet als eindstation. Maar als een gevoel dat vaker aanwezig is dan alle negatieve dingen waar je zo vertrouwd mee bent.

Want als je het weet, kan je je één maken met het lot.

Zoals Oedipus te horen kreeg dat hij incest zou plegen en zijn vader zou vermoorden. Hij deed zijn best om het lot te ontlopen, maar daardoor kwam het lot juist uit. Wat de vraag doet rijzen of het lot ook was uitgekomen als hij niets had gedaan.

Maar dat wekt de suggestie dat Oedipus een keuze had.

Die had hij niet.

Het loopt zoals het loopt.

En wij kennen ook ons lot. In die zin zijn wij meer gezegend dan de dieren. Of de onwetende medemensen.

We snappen de beperkingen van het leven beter dan anderen.
Waardoor wij bijvoorbeeld voorbereid zijn op het verdriet dat komen gaat.
We zijn geschokt als tragisch nieuws ons overvalt, maar niet verbaasd.
Want we zijn melancholische mensen.

We treuren om alles wat achter ons ligt. En we beleven vandaag intenser, omdat we weten dat dit gevoel morgen weer voorbij is. Want wij hebben onszelf verloren en onszelf weer teruggevonden.

De meeste mensen houden niet van realistische gesprekken over het einde van de wereld.

Mensen klagen liever over de beperkingen van de maatschappij, van de overheid, van de ander.

Mensen zijn druk met andere mensen ontmaskeren.

Mannen die te hard niezen in het openbaar en zo laten zien dat ze al meer dan honderd jaar het sterke geslacht zijn. Vrouwen die beter opgeleid zijn, maar toch liever thuis blijven.

Ooooh. Heftig!

Maar waarom zijn we zo druk met ontmaskeren? Dat bekritiseer of de ander wel is wat die zegt dat die is?

Het lijkt wel een afleidingsmanoeuvre voor de grote olifant in de kamer, waar niemand naar wil kijken.