Je laatste dagen als mens

Ik heb een motto als het om schrijven gaat.

Van sciencefictionschrijver Isaac Asimov (1920-1992).

“If my doctor told me I had only six minutes to live, I wouldn’t brood. I’d type a little faster.”

Sommige mensen hebben weleens de neiging om dingen op mij te projecteren. Waarom ga ik niet op vakantie? Doe ik eens wat rustiger aan? Ga meer mensen zien? Blablabla.

Maar waarom zou ik dat willen? Ik wil schrijven. En als ik wist dat ik nog zes minuten had te leven, dan tikte ik gewoon wat sneller.

Ik moest daaraan denken bij het luisteren van de zesdelige podcastserie over de laatste dagen van David Bowie (1947-2016).

Bowie wist dat hij ongeneeslijk ziek was. Alleen wist hij niet hoelang hij nog had.

Dus wat ging hij doen? Kunst maken. Zoals hij zijn hele leven had gedaan.

Een musical: Lazarus en het album Blackstar (2016).

Hij hield zijn ziekte geheim. Net zoals de opnames voor het album.

Slechts enkele direct betrokkenen moesten eerst een zwijgcontract tekenen. Om daarna te horen dat hij stervende was. En of hij hem wilde helpen met het volbrengen van de musical en het muziekalbum.

Ik snap het wel. Dat hij hier zijn laatste restje energie op richtte.

Wat moet je anders als je weet dat je lijf steeds zwakker wordt tot het opgeeft?

Dan kun je beter maar doen waar je voor geboren bent. Wat je bezighoudt. Wat je plezier geeft. Om de laatste dagen van je leven zin te geven.

Kunst maken.

Hij was vaak te zwak om de repetities van de musical bij te wonen. Maar hij keek wel vanuit zijn eigen huis mee via een webcam. Als het lampje rood werd, wist regisseur en Vlaming Ivo van Hove (1958) dat David meekeek. Bijna elke dag. Een jaar lang.

De opnamestudio voor het album bevond zich in New York, slechts enkele straten van zijn appartement vandaan.

Daar werkte hij met een jazzband en producer Tony Visconti (1944) aan zeven rocknummers.

Het album is gitzwart.

Blackstar, Lazarus, I Can’t Give Everything Away.

Wat een nummers.

Wat een beleving.

De musical ging op 7 december 2015 in première. David Bowie verscheen na afloop even op het podium met de cast en regisseur. Hij stond er stralend bij.

Terwijl hij dood- en doodziek was.

Het was schone schijn.

Niemand zag dat hij na anderhalve minuut het podium verliet en meteen op een stoel moest zitten om op adem te komen. Om daarna snel weer te vertrekken.

Het was deze decembermaand dat hij vrienden die van niets wisten een laatste mailtje stuurde om ze te bedanken. Of mensen nog even kort belde.

En vooral plannen maakte. ‘We gaan binnenkort nog een plaat maken’ en ‘we gaan nog een musical schrijven’.

Maar dat was, terugkijkend, meer een grap. Of een manier om hoop te geven aan de anderen.

Want Bowie voelde zelf aan alles dat het nu echt voorbij was.

Op 10 januari 2016 overleed hij, omringd door familie.

De Nederlandse podcastmakers hebben diverse mensen uit zijn leven weten te spreken die Bowie in verschillende fases van zijn leven leerden kennen.

Ja.

Hij was een icoon.

Groter dan het leven.

Hij heeft onze cultuur beïnvloed. In zowel muziek als beeldtaal als manier van kleden en zelfs als levenskunst.

Elk album weer een ander personage. Major Tom. Ziggy Stardust. Aladdin Sane.

Waar ‘David Bowie’ zelf eigenlijk ook een personage was. Aangezien hij met een andere naam geboren is.

Maar… hij zat ook gewoon met zijn billen op de wc-bril.

Ikzelf ben erg huiverig voor mythificering van artiesten.

Ik heb liever dat we hun kunst mystificeren dan de personen zelf. Dat we die verwachtingen naar beneden trekken. Dat we niet met pek en veren gaan gooien als een artiest een misstap heeft begaan.

Artiesten zijn niet groter dan het leven.

Ze zijn bij tijd en wijlen net zo imperfect en grillig en donker en maf en inconsequent en fout als jij en ik.

Bowie was bijvoorbeeld niet echt goed in het onderhouden van contacten en relaties. Hij kon makkelijk breken met iemand als hij ze niet meer nodig had. Dit gold zowel zakelijk als in vriendschappen of liefde.

Maar sommige mensen bleef hij dan wel weer zijn hele leven trouw.

Een van zijn oudste vrienden zit ook in de podcast. Een man met wie hij op de middelbare school heeft gezeten, waar ze samen in een bandje zaten. En later, toen hij wereldberoemd werd, mee op tour ging.

Op het einde van de podcast zegt hij dat hij David Bowie niet heeft zien veranderen. Nee. Hij was nog steeds dezelfde gast van de middelbare school. Ja, hij zag wel dat hij anders kon doen naar mensen toen hij beroemd was. Wat niet zo gek is als er zoveel aandacht is en iedereen wat van je wil. Maar als zij bij elkaar waren, was hij gewoon de David die hij altijd was.

Ik vond dat een troostrijke gedachte, tien jaar na zijn dood.

Hier luister je de docu-podcast: ​https://www.avrotros.nl/article/de-laatste-dagen-van-david-bowie~1285/​

liefs,

tomson

Eerder gepubliceerd via de tomson darko club.