Alles of niets
Woorden zijn maar woorden. Tot je ze echt meent.
Het leuke aan dwangmatig denken is dat het volledig in je eigen universum afspeelt.
De rest van de wereld geeft geen ene fuck of je elke dag 10K stappen loopt, 10 pagina’s leest, 2.000 calorieën hebt gegeten, 15 minuten naar een muur hebt gestaard, 8’ens en 9’ens hebt gehaald en nul spelfouten in je teksten zitten.
Het andere leuke is dat het alles of niets is en niets ertussenin.
Want voor middelmaat komt de dwangmatige mens het bed niet uit.
Nee.
Je zou hier een kanttekening bij kunnen maken dat we zo ook in de liefde staan.
Of je geeft me alle aandacht en je twee nieren. Of je zoekt het maar lekker uit en stik er maar in.
Woorden zijn maar woorden. Tot je ze echt meent.
===
Ik heb mijn dwangmatigheid nooit als een probleem gezien. Al ziet mijn therapeut het wel als een stoornis.
Dat betaalt sowieso zijn rekeningen om dit te concluderen.
En zoals Oscar Wilde (1854–1900) waarschijnlijk nooit heeft gezegd:
Wees een stoornis. De rest van de wereld doet al normaal genoeg.
Maar ja. Mijn therapeut had een punt. Ik had er ook onredelijk veel last van. Want het had zo zijn effect op mijn mentale gezondheid.
Ik ben ervoor behandeld. Het heeft een beetje geholpen.
Zoals het besef dat mijn perfectionisme altijd een gevolg is van de ander niet willen teleurstellen. En een hoop aannames. Een hele hoop ongefundeerde aannames.
Nu praat de stem van de therapeut mee in mijn hoofd.
Maar wat nou, tomson, dat je wel een teleurstelling bent voor iemand? Wat is daar nou zo erg aan? Je bent reflectief genoeg om je eigen fouten in te zien en te snappen waar je weinig aan kan doen.
Degene die dat niet accepteert, hoef je niet eens meer in je leven te hebben.
Tomson, je bent niet meer het 8-jarige jochie dat machteloos is.
Ja.
Op zich verlichtte deze conclusie oprecht mijn dwangmatige denken.
In plaats van een uur over een mail te doen aan een directeur die te veel op mijn vader lijkt, en elk mogelijk negatief argument alvast te debunken, laat ik het nu Ai doen. Ha!
Waarom dwangmatig doen als je het ook gewoon kunt uitbesteden?
Maar ook het besef: dan ben je maar teleurstellend.
Je hoeft je gezondheid er niet voor op het spel te zetten.
===
Je denkt misschien dat dwangmatigheid geneutraliseerd kan worden door meer balans te zoeken in je leven. Dichter bij je gevoel te komen. Minder in je hoofd zitten.
Nou, fuck balans als antwoord op alles.
Echt. Wegwezen met dat.
Het leven is nauwelijks in balans.
- Of je bent tyfusdruk of je verveelt je de tering.
- Of alles is ellende.
- Of alles gaat geweldig.
Het is of hollen. Of horizontaal in bed liggen op je zij en uren staren naar een oplichtend glasplaatje.
Nee.
Dwangmatigheid helpt me.
Ik ga niet voor de lol een paar dagen vroeg opstaan om een boek af te schrijven.
Ik sta elke dag vroeg op omdat het moet.
- Ook in het weekend.
- Ook met kerst.
Dat is mijn doel. Ik doe alles wat ik kan om het te halen. Een dag niet vroeg opstaan, is een dag niet geleefd. Dat is grip verliezen. Dat is het begin van het einde.
Daar teken ik niet voor.
Dus, mijn aankomende boek was daardoor ook in 40 dagen af. Sticker voor mij. En leuk voor jou (hoop ik).
===
Maar even eerlijk. (ik kan deze zin niet meer tikken zonder aan al die LinkedIn-posts te denken die door Ai zijn geschreven. En daarom tik ik ’m toch. Zonder vraagteken.)
Bij dwangmatigheid komt natuurlijk alles neer op controle.
Ik weet dat de wereld om me heen chaos is en mijn invloed beperkt en mijn lot sowieso catastrofaal.
Daarom zoekt de dwangmatige mens houvast. Laat me mijn houvast hebben. Want zonder houvast kan ik niet leven.
- Je kunt opgroeien in een chaotisch of gewelddadig gezin waarin je nooit wist hoe de sfeer thuis zou zijn. Maar als je perfecte cijfers haalt, krijg je tenminste het gevoel dat er iets in je leven controleerbaar is.
- Je kunt diep vanbinnen geloven dat je niet goed genoeg bent. Maar als je extreem controle houdt over eten en je gewicht, dan voelt het alsof je jezelf tenminste nog kunt repareren.
- Je kunt zijn opgegroeid met emotioneel afwezige ouders die je vooral aandacht gaven wanneer je braaf, rustig of succesvol was. Dat geeft je het idee dat je liefde moet verdienen. Dus waarom ontspannen? Altijd doorgaan. Om die liefde te blijven voelen.
- Je kunt als kind voortdurend kritiek hebben gekregen. Dan blijf je altijd je eigen handelen overdenken. Het is zelfbescherming. Om toekomstige kritiek te voorkomen.
- Je kunt flink van slag zijn geraakt door liefde die plotseling verdwijnt. Ja, dan raak je obsessief bezig met appjes, lichaamstaal en de woorden waarmee iemand je bewondert. Zodat je het de volgende keer voelt aankomen als iemand toch vertrekt.
Ik snap het allemaal.
Controle is veiligheid.
Voor de buitenwereld komt het als een gevangenis over. Dat wat je ooit veiligheid en bescherming bood, wordt je venster op de wereld. Altijd maar door tralies naar buiten kijken.
Maar zij beseffen niet hoe comfortabel een kooi kan zijn.
Al zitten er natuurlijk grenzen aan.
Het heeft geen zin om je billen te blijven afvegen tot het toiletpapier rood kleurt, lieve vreemdeling.
Maar waar die grens ligt? Sowieso niet in het midden.
- leer waar je dwangmatigheden vandaan komen
- zet ze zo in dat het je geheime superkracht wordt
- het mag nooit ten koste gaan van je levensgeluk en gezondheid
Maar voor de rest? Alles of niets.
Gedachten zijn maar gedachten. Tot je er echt naar gaat handelen. Dat ook.